Görünməz, sessiz və ölümcül – dəm qazı real təhlükədirHər il ölkədə onlarla insan dəm qazı zəhərlənməsi nəticəsində həyatını itirir. Ən ağrılısı isə odur ki, bu ölümlərin böyük əksəriyyəti qarşısı alına biləcək səbəblərdən qaynaqlanır.Dəm qazı – rəngsiz, iysiz, dadı olmayan və fərq edilməyən, amma nəfəs aldığınız anda həyatınızı təhlükəyə atan bir zəhərdir. Bu yazıda yalnız dəm qazının tibbi və kimyəvi təsirlərindən deyil, çoxmənzilli binalarda bu təhlükənin necə formalaşdığı və idarəedici qurumların və sakinlərin hansı məsuliyyət daşıdığı haqqında danışacağıq.💨 Dəm qazı haradan yaranır?Kimyəvi adı karbon-monooksid (CO) olan bu qaz təbii qaz, odun və digər üzvi maddələrin natamam yanması zamanı yaranır. Yəni alov tam yanmadıqda və yanma prosesi pozulduqda dəm qazı karbon qazına çevrilə bilmir və otaqda qalır.Bu hallar əsasən aşağıdakı səbəblərdən yaranır:

• Tüstü bacalarının tutulması və ya təmizlənməməsi
• Standartsız qaz çıxışı qurğularının quraşdırılması
• Ventilyasiya kanallarının bloklanması və ya işləməməsi
• Otaqlarda hava mübadiləsinin zəif olması
• Sobalarda və su qızdırıcılarda texniki nasazlıqlar

💡 Belə şəraitdə dəm qazı otağa dolur və siz hiss etmədən tənəffüs yolu ilə qana keçərək orqanizmi zəhərləyir.⚠️ Sakinlər nələri bilməlidir?Bir mənzildə qaz cihazından istifadə etmək yalnız onu yandırmaq demək deyil. Aşağıdakı təhlükəsizlik qaydaları mütləq nəzərə alınmalıdır:

• Tüstü bacaları standartlara uyğun olmalıdır
• Ventilyasiya yolları mütəmadi yoxlanmalıdır
• Qapalı məkanlarda hava mübadiləsi təmin edilməlidir
• Mənzildə dəm qazı detektorlarının quraşdırılması tövsiyə olunur

🏢 Bina səviyyəsində təhlükəsizlik

• Bacalar ildə ən azı bir dəfə təmizlənməlidir
• Dam örtüyündə aparılan təmir işləri ventilyasiya sisteminə zərər verməməlidir
• Qaz şəbəkəsinin təhlükəsizliyi aidiyyəti qurumlar tərəfindən yoxlanmalıdır

🧯 İdarəetmə qurumlarının vəzifələriMMMC, MTK və ya idarəetmə şirkətləri binanın texniki təhlükəsizliyinə görə məsuliyyət daşıyır.

• Bacaların və ventilyasiya kanallarının yoxlanılması
• Aidiyyəti dövlət qurumları ilə texniki baxışın təşkili
• Sakinlərin maarifləndirilməsi
• Dəm qazı detektorlarının quraşdırılmasının təşviqi

📞 Müraciət edə biləcəyiniz qurumlar

• 104 – qaz xidmətinin qaynar xətti
• 112 – Fövqəladə Hallar Nazirliyi
• Energetika Nazirliyinin rəsmi müraciət sistemi

🧠 Dəm qazından qorunmaq üçün 6 əsas addım

1. Bacaları ildə bir dəfə yoxlatdırın
2. Ventilyasiya çıxışlarını bağlamayın
3. Qaz cihazlarını yalnız lisenziyalı ustalar quraşdırsın
4. Mənzildə CO detektoru quraşdırın
5. Bina idarəedicisindən texniki baxış tələb edin
6. Qoxu hiss olunmasa belə təhlükəni nəzərə alın

📢 SondaDəm qazı görünməz təhlükədir. Onu hiss etmədən həyat üçün ciddi risk yarada bilər. Buna görə də təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək və vaxtında tədbir görmək həm sizin, həm də qonşularınızın həyatını qoruya bilər.📲 Bu kimi maarifləndirici və təhlükəsizlik mövzularında yazılar üçün MMMC.AZ saytını izləməyi unutmayın.